Tasfiyedeki fonlar için kanun teklifi: şirket hazinesine kontrol listesi

Ne oldu

AK Parti, tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarını düzenleyen 9 maddelik bir teklifi Meclis'e iletti. Dünya'nın 10 Ekim 2026 tarihli haberine dayanan çerçeve şöyle: Tasfiye işlemleri Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) gözetimine giriyor, SPK'nın belirlediği tutarların takibi ve tahsili ise Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) bırakılıyor. Teklif, geçici ve istisnai bir düzenleme olarak sunuluyor.

Metin, fon pay sahiplerine net yatırım tutarı üzerinden en çok 1 milyon liralık ara ödeme yapılabilmesine imkân tanıyor. Hukuka aykırı işlemlerde şahsi sorumluluk ve cebri tahsilat getiriyor; olağan getiriyi aşan kazancı olanlara fazlayı gönüllü iade etme yolu açıyor. Geri kazanılan tutarlar, TMSF'de her fon için ayrı hesapta tutulacak.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, tasfiyedeki fonların toplam fon sayısının yüzde 4,6'sına karşılık geldiğini söyledi. Bulls Portföy ise SPK'nın 30 Eylül 2026 tarihli kararıyla tasfiyeye alınan BPZ, BMU ve BOS fonlarının tasfiyesinin Ziraat Bankası eliyle tamamlandığını duyurdu.

Türkiye'deki işletmeler için anlamı

Şirketler fonları çoğunlukla geçici nakit fazlasını değerlendirmek için kullanır. Bir fonun tasfiyeye girmesi bu nedenle nakit akışı planını, tedarikçi ödemelerini ve kısa vadeli borç takvimini doğrudan etkileyebilir. Önce temel kavramları netleştirmekte yarar var:

• Tasfiye: Fon portföyündeki varlıkların paraya çevrilip pay sahiplerine dağıtılmasıdır. Varlıklar aceleyle satılırsa değer kaybı yaşanabilir.
• Ara ödeme: Tüm varlıklar nakde dönmeden yapılan kısmi ödemedir. Teklifte bu tutarın herkese koşulsuz ya da peşin verilecek bir meblağ olmadığı, nihai tazminat anlamı da taşımadığı vurgulanıyor.
• Net yatırım tutarı: Ara ödemenin hesap tabanıdır. Fona fiilen giren ve çıkan nakdi esas alır; bakiyenin kâğıt üzerindeki değeri tek başına ölçü olmayabilir.
• Cebri tahsilat: Hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerlerin zorla geri alınmasıdır. Sorumluluk önce fonun kurucusu portföy yönetim şirketinde aranıyor.

Teklifin 10 Ekim itibarıyla yalnızca Meclis'e sunulmuş olduğu, yani hükümlerin henüz yürürlükte bulunmadığı unutulmamalı; metin görüşmeler sırasında değişebilir. İşletmeler için uygulanabilir bir kontrol listesi şöyle olabilir:

• Hazine politikasında fon yatırımlarının amacını ve üst sınırını yazılı hâle getirmek.
• Elde tutulan her fonun izahnamesini, portföy dağılımını ve yönetici şirketini kayıt altına almak.
• Tek bir fona ya da tek bir yönetim şirketine yoğunlaşmayı düzenli aralıklarla gözden geçirmek.
• Fon bakiyesini, giriş ve çıkış hareketleriyle birlikte muhasebe kayıtlarında izlemek. Olası bir ara ödeme hesabında bu hareketler belirleyici olabilir.
• Operasyonel nakit ihtiyacını fon bakiyesinden ayrı planlamak; ödeme takvimi belirsizleşirse devreye girecek ayrı bir likidite payı ayırmak.
• SPK ve fon yöneticisinden gelen duyuruları izleyecek bir sorumlu atamak.

Dikkat edilmesi gereken noktalar da var. Ara ödeme tutarını alacağın tamamı saymak bunların başında geliyor. Fonun geçmiş getirisine bakıp portföy içeriğini incelememek ikinci nokta. Nakit çıkışı yaklaşırken ödemenin tarihini ve koşullarını sormamak üçüncüsü. Kısa vadeli yükümlülüklerin karşılığını, tasfiye riski taşıyabilecek bir araçta tutmak da dikkat gerektiriyor.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler açıklamasında, düzenlemede kamu kaynağı kullanılmayacağını ve ara ödemenin nihai bir tazminat vaadi olmadığını belirtiyor.

Finansal IQ değerlendirmesi

Süreç kamuoyunda ağırlıkla yatırımcı mağduriyeti çerçevesinde tartışılıyor. İşletme tarafındaki asıl soru ise hazine yönetimiyle ilgili: şirket nakdi hangi araçta, hangi gerekçeyle tutuyor? Yüksek getiri, bir fonun güvenli olduğunu göstermez. Teklifte gerçeğe aykırı fiyatlama ve olağan dışı kazanç kavramlarının yer alması, fon fiyatının nasıl oluştuğunun izlenmesinin önemini hatırlatıyor.

Ara ödeme sınırı da ayrıca not edilmeli. Teklifte tutar en çok 1 milyon lira. Bakiyesi bunun üzerinde olan bir şirket için kalan kısmın nasıl ve ne zaman ödeneceği, eldeki bilgilerle belli değil. Ödeme takvimi ve koşullar teklifin nihai metninde ve SPK kararlarında netleşecek; bu aşamada kesin bir sonuç söylemek mümkün değil.

Her fonu aynı kategoride görmek de ayrı bir risk. Genel bir fon karşıtlığı yerine fon bazında inceleme yapmak daha tutarlı görünüyor. Bu yazı bir yatırım önerisi değil, hazine süreçlerine yönelik bir çerçeve sunar.

İzlenecekler

• Teklifin Meclis'teki görüşmelerinde ara ödeme için öngörülen 1 milyon lira üst sınırının artırılıp azaltılmadığı ya da koşulların değişip değişmediği.
• SPK'nın yeni tasfiye kararlarıyla tasfiyedeki fon listesinin genişleyip genişlemediği.
• TMSF'de her fon için ayrı izlenecek hesaplara ilişkin tutar ve ödeme takvimi açıklaması yapılıp yapılmadığı.
• TCMB'nin 22 Ekim 2026 tarihli Para Politikası Kurulu kararında faizin sabit kalması, artırılması ya da indirilmesi; kısa vadeli nakdin mevduat ve fon alternatifleri arasındaki tercihi bu yönden etkileyebilir.

Kaynak: Dünya, 10.10.2026