Uluslararası Ödemeler Bankası: Çatışma enflasyonu yaklaşık 1,5-2 puan artırabilir

Ne buldu

Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), çatışmanın 2026 ve 2027 boyunca enflasyonu toplam yaklaşık 1,5-2 puan artırmasını olası görüyor. Rapor, söz konusu artışın büyük bölümünü enerji maliyetleri ve diğer mal ve hizmet fiyatlarına yansımalarıyla ilişkilendiriyor.

• BIS'e göre çatışmanın 2026 ve 2027 boyunca enflasyona yapabileceği toplam katkı yaklaşık 1,5-2 puan olarak tahmin ediliyor. (s. 1)
• Rapora göre daha yüksek enerji maliyetlerinin öngörülen enflasyon artışının büyük bölümüne kaynaklık etmesi bekleniyor. BIS, bu değerlendirmeye enerji maliyetlerinin diğer mal ve hizmetlerin fiyatlarına yansımasını da dahil ediyor. (s. 1)
• BIS, daha yüksek enflasyon beklentilerinin enflasyona 0,3-0,4 puan daha ekleyebileceğini belirtiyor. (s. 1)
• BIS'in finansal piyasa verilerine dayandırdığı değerlendirmede, uzun vadeli enflasyon beklentilerinin genel olarak istikrarını koruduğu belirtiliyor. (s. 1)
• Raporda, çatışmanın enflasyon üzerindeki etkisinin 2021-24 enflasyon krizindeki etkiden daha küçük olması muhtemel görülüyor. BIS, etkinin süresinin de bu krizdekinden daha kısa olmasını olası buluyor. (s. 1)

BIS, menü maliyeti modellerindeki son gelişmelerin enflasyonun olağandan daha hızlı yükseleceği yönünde öngörüler sunduğunu belirtiyor. Rapora göre aynı modeller, para politikasının enflasyondaki bu artışı sınırlama gücünü de daha düşük değerlendiriyor. (s. 1)

BIS, Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) mali görünüme ilişkin yeniden değerlendirmelerinde temkinli bir iyimserlik için dayanak bulunduğunu belirtiyor. (s. 1)

Türkiye için anlamı

Rapor Türkiye'yi ayrıca ele almıyor.

Türkiye'deki işletmeler için BIS'in 2026 ve 2027 boyunca toplam yaklaşık 1,5-2 puanlık olası enflasyon artışı tahmini, fiyatların seyri açısından raporda izlenebilecek ölçüyü oluşturuyor. (s. 1) Enerji maliyetleri ile bunların diğer mal ve hizmet fiyatlarına etkisinin BIS'in öngördüğü artıştaki ağırlığı, işletmelerin maliyet ve fiyat takibi açısından birlikte okuyabileceği unsurlar arasında yer alıyor. (s. 1) BIS'in daha yüksek enflasyon beklentilerine bağladığı 0,3-0,4 puanlık olası ek katkı da işletmelerin fiyat takibinde, beklentilerden gelebilecek enflasyon etkisini puan cinsinden okuyabileceği ölçüyü sunuyor. (s. 1)

Yöntem ve kapsam

Rapor, analiz için fiyatlar ve enflasyon beklentilerine ilişkin verilerin yanı sıra kamu maliyesine ve finansal piyasalarda oluşan fiyatlara ilişkin verileri kullanıyor. Raporun kapsadığı örneklemde Euro bölgesi, Birleşik Krallık ve ABD yer alıyor.

Sınırlılıklar

Rapor, maliye politikasına ilişkin kanıtın net olmadığını belirtiyor. (s. 1)

BIS, şokun tümüyle göz ardı edilmesi halinde enflasyonun kalıcı hale gelebileceği riskine dikkat çekiyor. Kuruma göre faizlerin sert biçimde artırılması da ekonomide gereksiz bir zarara yol açabilir. (s. 1)

Rapor, mevcut şokun enflasyon beklentilerinde kalıcı bir değişim yaratıp yaratmayacağını da ele alıyor. BIS'e göre beklentilerde böyle bir değişim yaşanması, enflasyonun kontrol altına alınmasını daha zor hale getirir. (s. 1)

Okur, BIS'in sonraki yayımlarında çatışmanın toplam enflasyon etkisine ilişkin tahminleri, 2026 ve 2027 dönemini esas alarak bu rapordaki yaklaşık 1,5-2 puanlık aralıkla karşılaştırabilir. Beklentiler için de aynı kurumun finansal piyasa verilerine dayanan uzun vadeli değerlendirmesi ile daha yüksek beklentilere bağladığı 0,3-0,4 puanlık ek enflasyon etkisi, aynı kapsam ve dönem tabanı korunarak izlenebilir.

Raporun künyesi

• Hazırlayan: Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS)
• Rapor: Inflation after the Iran war
• Yayın tarihi: 19 Ekim 2026
• Veri dönemi: Raporda belirtilmemiş
• Yöntem: Fiyatlar, enflasyon beklentileri, kamu maliyesi ve finansal piyasa fiyatlarına ilişkin veriler kullanılıyor.
• Örneklem: Euro bölgesi, Birleşik Krallık ve ABD
• Sponsor/finansman: Raporda belirtilmemiş
• Sınırlılıklar: Maliye politikasına ilişkin kanıt net değil.
• Okunan sayfalar: Raporun web sürümü
• Lisans notu: Bulgular raporun aslından Türkçe özetlenmiştir; çeviri değildir, tablo ve grafikler aktarılmamıştır.
• Derleyen: Finansal IQ Araştırma Masası

Kaynak: BIS Yayınlar, 19.10.2026