Adana'da limon 5, mandalina 5-7 liraya geriledi: Karadeniz kapanınca sevkiyat tıkandı

Ne oldu

Adana'da limonun bahçedeki kilogram fiyatı 5 liraya, erkenci mandalinanınki 5-7 liraya geriledi. Sezon başında limon 8-12 liradan, mandalina 8-10 liradan alıcı buluyordu. Limonda kesim ve ihracat tarihleri 11 ve 21 Eylül, mandalinada 29 Eylül ve 6 Ekim olarak duyurulmuştu; buna rağmen çok sayıda ürün hâlâ dalda.

Dünya'nın 14 Ekim 2026 tarihli haberinde Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, ihracat talebinin sürdüğünü ancak Karadeniz'de gemi trafiğinin Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle kapalı olduğunu anlattı. Doğan'a göre Rusya ve Ukrayna'ya tırla gönderimin maliyeti 9-10 bin dolara çıkarken, gemiyle aynı sevkiyat yaklaşık 3 bin dolara yapılabiliyor. İç piyasada limon 4-6 lira bandında işlem görüyor; 55 milimetrenin altındaki küçük boy limon ise alıcı bulamadığı için ağaçta kalıyor. Depolardaki eski sezon limonları ile Arjantin ve Güney Afrika'dan gelen ürünler de fiyatlara baskı yapıyor.

Türkiye'deki işletmeler için anlamı

Narenciye ihraç eden bir tüccar için nakliye farkı, talep olsa bile sevkiyatı kârsız hâle getirebiliyor. Navlun dövizle ödendiği için tutar, tüccarın nakit akışında hızla yük oluşturabilir. Küçük bir üretici için ise ürünün dalda beklemesi, hasat gideri ve işçilik ödemelerinin gelirden önce yapılması anlamına gelebilir.

Narenciye işleyen fabrikalar da bu tablodan etkilenebilir. Doğan, fabrikaların yeterli kapasitede çalışamadığını belirtti; hammadde akışının yavaşlaması üretim planlarını ve tedarik sözleşmelerini zorlayabilir. Tarım işçisi istihdamı da hasadın hızına bağlı olduğu için bölgede gelir kaybı ortaya çıkabilir.

"Talep var ama ürün gönderildiğinde para kazandırmayınca ihracat yapılamıyor." — Mehmet Akın Doğan, Yüreğir Ziraat Odası Başkanı

Finansal IQ değerlendirmesi

Haberdeki tablo tek bir nedene bağlanamaz. Fiyat düşüşünde nakliye maliyetinin yanında eski stoklar ve ithal ürünler de yer alıyor; dolayısıyla Karadeniz yeniden açılsa bile fiyatların hemen toparlanacağı sonucu çıkmaz. Maliyet karşılaştırması da yalnızca Rusya ve Ukrayna yönündeki sevkiyatı kapsıyor, diğer pazarlar için aynı farkın geçerli olup olmadığı belli değil.

Haberdeki maliyet karşılaştırması ve sevkiyat tablosu oda başkanının anlatımına dayanıyor; tüccar ve nakliyeci tarafının verileri yer almıyor. Gürcistan üzerinden Erzin ve Dörtyol bağlantılı demir yolu seçeneği ise henüz talep ve çalışma aşamasında. Kapasite, maliyet ve süre netleşmeden bu yolun gemi sevkiyatının yerini ne ölçüde tutacağı söylenemez. İhracatçı açısından ürün sigortası, ödeme vadesi ve alıcıyla fiyat revizyonu şartları gibi sözleşme başlıkları da yeniden gözden geçirilebilir.

İzlenecekler

• Karadeniz'de gemi trafiğinin yeniden açılıp açılmadığı ve sevkiyatın gemiye dönüp dönmediği
• Yüreğir Ziraat Odası'nın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'a ilettiği talebe, yani Gürcistan demir yolu güzergâhına ilişkin yetkili kurumlardan gelecek yanıt
• Adana'da limonun bahçe fiyatının kilogramda 5 lira, mandalinanın 5-7 lira çevresinde kalıp kalmadığı
• Tırla sevkiyat maliyetinin 9-10 bin dolar bandında seyrinin sürüp sürmediği

Kaynak: Dünya, 14.10.2026