Ağustosta ithalat birim değeri %13,7, ihracat %8,5 arttı: dış ticaret haddi 90,0'a düştü

Ne oldu

Ağustos 2026'da ithal ürünlerin birim değeri bir yıl öncesine göre %13,7 artarken ihracat ürünlerinde artış %8,5'te kaldı. Bu farkla dış ticaret haddi, geçen yılın aynı ayındaki 94,3'ten 90,0'a, yani 4,3 puan geriledi. TÜİK'in açıkladığı endeksleri Dünya'dan Mutluhan Yıldız 13 Ekim 2026'da haberleştirdi.

Miktar tarafında da hem ihracat hem ithalat zayıfladı: ihracat miktar endeksi yıllık %0,4, ithalat miktar endeksi %2,8 azaldı. İhracatta yakıt miktarı %20,0, imalat sanayi miktarı %4,5 düşerken ham madde (yakıt hariç) %19,3, gıda-içecek-tütün grubu %1,9 yükseldi. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seride ise ihracat miktarı temmuzdan ağustosa %1,0 artışla 145,0'a çıktı, ithalat miktarı %2,5 azalışla 111,7'ye indi.

Türkiye'deki işletmeler için anlamı

Dış ticaret haddindeki düşüş, aynı miktarda ihracat karşılığında alınabilen ithal girdinin azaldığını gösteriyor. İmalat sanayinde ihracat birim değeri %5,1 artarken ithalat birim değeri %7,5 yükseldi. İthal ara malıyla üretim yapan bir ihracatçı için bu fark, fiyat artışı yapsa bile marj üzerinde baskı yaratabilir.

Yakıtta ithalat birim değeri %35,9 arttı. Enerji kullanımı yoğun bir fabrika ya da yakıt alımı büyük kalem olan bir nakliye şirketi için bu, işletme sermayesi ihtiyacını ve nakit akışını zorlayabilir. Gıda ithal eden bir işletmede tablo farklı: grubun ithalat birim değeri %4,2 düşerken miktarı %36,2 arttı, bu da alım maliyeti tarafında görece rahatlık sağlamış olabilir.

Dünya'ya göre ihracat ve ithalatta birim değerler yükselirken miktar endekslerinde düşüş yaşandı, dış ticaret haddindeki gerileme de dikkat çekti.

Finansal IQ değerlendirmesi

Endeksler fiyat ve miktarı ayırdığı için maliyet baskısını hacim etkisinden ayrı okumaya imkân veriyor. Ancak ülke geneli bir ortalama bu; ihracat fiyatlarını belirleme gücü ile girdi yapısı sektörden sektöre değişir. Aynı dış ticaret haddi, ithal girdisi az olan bir üretici için sınırlı, ithal girdisi çok olan biri için belirgin bir sıkışma anlamına gelebilir.

Tek ayın verisinden genel sonuç çıkarmak da riskli. Yıllık ihracat miktarı hafif düşerken mevsim etkilerinden arındırılmış aylık seri yükseldi; bu ölçüler farklı yön gösteriyor. İşletmeler için daha anlamlı olan, kendi girdi sepetindeki fiyat değişimini bu genel tablo ile karşılaştırmak ve kur ile vade yapısını birlikte izlemek.

İzlenecekler

• TÜİK'in 28 Ekim 2026, 10.00 (TSİ) saatinde yayımlayacağı Eylül 2026 dış ticaret istatistiklerinde ihracat ve ithalatın ağustostaki düşüşle aynı yönde seyredip seyretmediği
• TÜİK'in sonraki endeks yayınlarında dış ticaret haddinin 90,0 düzeyinin altında kalıp kalmadığı
• Yakıt ithalat birim değer endeksindeki yıllık artışın %35,9'a göre yönü

Kaynak: Dünya, 13.10.2026