AHKİB, döviz dönüşüm desteğinde 15 günlük belge süresinin 3 aya çıkarılmasını istedi

Ne oldu

Hazır giyim ihracatçıları, 1 Ekim'de yürürlüğe giren düzenlemeyle döviz dönüşüm desteğinden yararlanmanın zorlaştığını söylüyor. Dünya'da 22 Ekim 2026'da yayımlanan haberde AHKİB Yönetim Kurulu Başkanı Aziz Aytek, uygulamanın acilen revize edilmesini istedi.

Talepler üç başlıkta toplanıyor: emek yoğun üreticiler için katma değer hesabında iş gücü çarpanının artırılması, döviz pozisyonunu gösteren belgelerin tevsik süresinin 15 günden 3 aya çıkarılması ve döviz almama taahhüdünün yeniden isteğe bağlı sunulması. Aytek ayrıca 3151 kodlu Dahilde İşleme İzni kapsamındaki beyannamelerin desteğe dahil olup olmadığı konusunda bankalardan farklı geri bildirimler aldıklarını belirtti.

Türkiye'deki işletmeler için anlamı

Emek yoğun üretim yapan bir hazır giyim ihracatçısı için katma değer hesabı, destekten ne ölçüde yararlanabileceğini belirleyen temel değişken. AHKİB'in tespiti doğruysa mevcut yöntem bu firmaların erişimini sınırlıyor; yöntem değişmezse destek beklentisiyle yapılan finansman planları gerçekleşmeyebilir.

Finans ve muhasebe ekipleri açısından 15 günlük tevsik süresi, raporlama takvimini sıklaştırarak ek iş yükü doğurabilir. Dahilde işleme izniyle çalışan ve 3151 kodlu beyanname kullanan bir firma için bankaların farklı yorumları, hangi işlemin destek kapsamında olduğunu önceden bilmeyi zorlaştırabilir ve nakit akışı planını belirsizleştirebilir. Maliyet artışlarını uluslararası pazarlarda fiyata yansıtamayan firmalar için ise desteğe erişememek marjlar üzerinde baskı yaratabilir.

Aziz Aytek'e göre 3151 kodlu beyannamelerin destek kapsamında olduğu açıkça belirtilmeli ve uygulama yoruma yer bırakmayacak bir netliğe kavuşturulmalı.

Finansal IQ değerlendirmesi

Haberdeki ihracat verileri tabloyu çelişkili gösteriyor: AHKİB'in eylül ihracatı yüzde 43 artışla 97,9 milyon dolara, üçüncü çeyrek sonundaki toplam ise yüzde 38 artışla 558,6 milyon dolara ulaştı. Birliğin toplam ihracatındaki bu artış, desteğin işleyişi hakkında tek başına sonuç vermiyor. Sorun, sektörün tamamından çok emek yoğun üretim ve dahilde işleme rejimi gibi belirli firma profillerinde yoğunlaşıyor olabilir.

Talepler ihracatçı birliğinin bakışını yansıtıyor; düzenlemeyi hangi kurumun çıkardığı ve gerekçesi haberde yer almıyor. Tevsik süresi ve taahhüt gibi kurallar denetim ile firmalara tanınan esneklik arasında bir denge gerektirir. Bu nedenle düzenleyici tarafın açıklaması, taleplerin ne kadar karşılık bulacağını anlamak için belirleyici olacak.

İzlenecekler

• Tevsik süresinin 15 günden uzatılıp uzatılmadığı ve katma değer hesabında iş gücü çarpanının artırılıp artırılmadığı; döviz almama taahhüdünün isteğe bağlı hale gelip gelmediği
• 3151 kodlu Dahilde İşleme İzni beyannamelerinin destek kapsamında olduğuna dair açık bir duyuru ve bankaların uygulamasında tek tip yaklaşım
• AHKİB'in sonraki aylık ihracat verilerinde artış hızının eylüldeki yüzde 43 düzeyine göre yön değiştirip değiştirmediği

Kaynak: Dünya, 22.10.2026