Bakanlık 9 ayda 40 bin 201 sanayi ürününü denetledi: 287,5 milyon lira ceza

Ne oldu

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, ocak-eylül döneminde denetlediği 40 bin 201 sanayi ürününün 3 bin 796'sını mevzuata aykırı buldu. Tespit edilen uygunsuzluklar için toplam 287 milyon 473 bin 69 lira ceza uygulandı. Ortalama uygunsuzluk oranı %9,44 olarak belirlendi.

Bu veriler, AA Ekonomi'den Ayşe Böcüoğlu Bodur'un 11 Ekim 2026 tarihli haberinde yer aldı. Uygunsuz bulunan ürünlerden 407'si teste gönderildi, 148 farklı marka ve modelle ilgili toplatma kararı verildi, 306 ürün için ise uygunsuzluğun giderilmesi amacıyla süre tanındı. Uygunsuzluk oranı en yüksek ürün grubu %37,50 ile kazanlar oldu; enerji verimliliği %30,88 ile bunu izledi.

Türkiye'deki işletmeler için anlamı

Cezanın en büyük bölümü asansörlere uygulandı: 14 bin 343 denetimin 2 bin 391'i uygunsuz bulundu ve bu ürünler için 167 milyon 470 bin 832 lira ceza kesildi. Otomotivde ceza tutarı 58 milyon 311 bin 264 lira, makinelerde 16 milyon 815 bin 175 lira, elektrikli ekipmanlarda 15 milyon 864 bin 157 lira oldu. Asansör üreten, ithal eden ya da kuran bir işletme için denetim bulgusu, doğrudan nakit çıkışına dönüşebilen bir maliyet kalemi olabilir.

Kazan ya da gaz yakan cihaz ithal eden küçük ve orta ölçekli bir işletme için toplatma kararı, stoktaki ürünün satılamaması ve geri çekme maliyeti anlamına gelebilir. Teste gönderilen ürünler sevkiyat ve satış takvimini de geciktirebilir. Süre tanınan ürünlerde düzeltme gideri de bütçede hesaba katılabilir.

Metroloji tarafında 1 milyon 486 bin 945 denetim ve muayene yapıldı; bunların arasında gaz sayacı, takograf, tartı aleti ile akaryakıt ve LPG sayacı yer aldı. Tartı aleti kullanan bir perakendeci ya da akaryakıt ve LPG sayacı işleten bir istasyon için ölçüm cihazlarının muayene kapsamında olması, cihaz kayıtlarının düzenli tutulmasını önemli kılabilir.

AA Ekonomi'ye göre denetlenen her 100 üründen yaklaşık 10'u uygunsuz bulundu; ortalama uygunsuzluk oranı %9,44 oldu.

Finansal IQ değerlendirmesi

Ceza tutarı ile uygunsuzluk oranı aynı şeyi ölçmüyor. Oran en yüksek grup kazanlar iken en yüksek ceza asansörlerde kesildi; bir grubun ceza payı hem denetim sayısına hem de uygunsuz bulunan ürün sayısına bağlı görünüyor. Bu nedenle %37,50 gibi oranlar, yalnızca denetlenen ürünler içindeki payı gösteriyor ve tüm piyasaya genellenmemeli.

Kaynakta cezanın kaç firmaya dağıldığı belirtilmediği için firma başına ortalama bir tutar hesaplanamıyor. Rakamlar dokuz aylık bir döneme ait; yıl sonu için çıkarım yapmak veri açısından erken. İşletmeler açısından düzenli iç kontrol ve test raporlarının güncel tutulması, ceza ve toplatma riskini yönetmenin olağan yolu olarak öne çıkıyor.

İzlenecekler

• Bakanlığın sonraki dönem verilerinde ortalama uygunsuzluk oranının %9,44'ün altında mı üstünde mi seyrettiği
• Toplatma kararı verilen marka ve model sayısının 148'in altına inip inmediği ya da üzerine çıkıp çıkmadığı
• Asansör kaynaklı ceza toplamının 167 milyon 470 bin 832 lirayı aşıp aşmadığı ve uygunsuz asansör oranının, bu yılın 14 bin 343 denetimde 2 bin 391 uygunsuz bulunan düzeyine göre yönü

Kaynak: AA Ekonomi, Ayşe Böcüoğlu Bodur, 11.10.2026