Cari işlemler ağustosta 4,1 milyar dolar fazla verdi; Bolat eylülde de fazla bekliyor

Ne oldu

Cari işlemler hesabı ağustosta 4,1 milyar dolar fazla verdi ve Ticaret Bakanı Ömer Bolat eylülde de fazla bekliyor. Dünya'nın 13 Ekim 2026'da aktardığı değerlendirmeye bakılırsa, ağustos fazlası Ağustos 2025'teki 4,6 milyar dolarlık fazlanın altında kaldı. Yılın ilk sekiz ayında cari açık 31,5 milyar dolar oldu; ağustos itibarıyla yıllıklandırılmış açık 42,1 milyar dolar. Altın ve enerji hariç tutulduğunda yıllıklandırılmış hesap 26 milyar dolar fazla veriyor.

Bolat, eylülde dış ticaret açığının önceki yılın eylülüne kıyasla %24,8 azalarak 5,2 milyar dolara indiğini belirtti. Ağustos itibarıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatı %3,8 artışla 405,3 milyar dolara çıktı; bunun 125,1 milyar doları hizmet ihracatı. Bakan, 2027-2029 Orta Vadeli Program'ın sonunda mal ve hizmet ihracatı toplamı için 450 milyar dolar hedefini de paylaştı. Programda cari açığın gayrisafi yurt içi hasılaya oranının 2029'da %1,6'ya gerilemesi bekleniyor.

Türkiye'deki işletmeler için anlamı

Enerji ve hammadde ithal eden imalatçılar için en doğrudan etki kanalı maliyettir. Bolat, küresel enerji ve diğer emtia fiyatlarındaki yüksek seyri ve artan oynaklığı cari denge açısından risk olarak tanımlıyor. Girdi fiyatları yüksek kaldığında, ithal girdi kullanan firmaların döviz cinsinden ödemeleri ve nakit akışı planı bundan etkilenir.

İhracat yapan KOBİ'ler açısından Bakanlığın ihracat destekleri, ticaret diplomasisi ile pazar ve ürün çeşitlendirmesi çalışmalarını sürdüreceğini söylemesi, finansman ve satış planlamasına temas eden bir başlık. Turizm ve taşımacılıkta faaliyet gösteren işletmeler için de yıllıklandırılmış seyahat gelirleri 60,1 milyar dolar, taşımacılık gelirleri 44,3 milyar dolar düzeyinde; bu sektörlerde gelir ile maliyetin para birimi uyumu kur riski yönetiminin parçası olarak öne çıkıyor.

"Bu kapsamda ağustos ayı ardından eylül ayında da cari işlemler hesabında fazla verilmesi beklenmektedir." — Ömer Bolat, Ticaret Bakanı

Finansal IQ değerlendirmesi

Tek aylık fazla ile yıllık tablo farklı şeyler anlatıyor. Ağustos fazla verse de ilk sekiz ay açıkla kapandı ve yıllıklandırılmış açık 42,1 milyar dolarda duruyor. Altın ve enerji hariç hesabın fazla vermesi, genel açığın bu kalemlerden kaynaklandığını gösteriyor; dolayısıyla enerji fiyatlarındaki hareket toplam tabloyu belirleyici biçimde etkileyebilir.

450 milyar dolarlık rakam bir hedeftir, gerçekleşme değildir. Ağustos itibarıyla 405,3 milyar dolar olan mal ve hizmet ihracatının hedefe yaklaşması için programda mal ihracatındaki artışın ve turizm başta olmak üzere hizmet gelirlerindeki yükselişin sürmesi öngörülüyor. Eylül cari fazlası ise resmî veri açıklanana kadar bir beklenti olarak kalıyor; işletmeler için sağlıklı yaklaşım, nakit akışı ve kur varsayımlarını tek bir aylık beklentiye dayandırmamak.

İzlenecekler

• TÜİK'in 28 Ekim 2026'da 10.00 (TSİ) saatinde yayımlayacağı Eylül 2026 dış ticaret istatistiklerinin, Bolat'ın belirttiği 5,2 milyar dolarlık açık ve %24,8'lik daralmayla örtüşüp örtüşmediği.
• TCMB'nin eylül ayı cari işlemler verisinde fazla beklentisinin gerçekleşip gerçekleşmediği ve altın ile enerji hariç yıllıklandırılmış fazlanın 26 milyar dolar düzeyinin altına inip inmediği.
• Cari açığın milli gelire oranının, 2026'nın ikinci çeyreğindeki %2,3 düzeyinden ve 2002-2025 dönemi ortalaması olan %3,4'ün üzerine çıkıp çıkmadığı.

Kaynak: Dünya, 13.10.2026