Çelik ihracatçısı AB kotasına karşı Baltık'a yöneldi: 550 alıcıyla görüşüldü

Ne oldu

Türk çelik üreticileri, Avrupa Birliği'nin temmuzda yürürlüğe koyduğu ithalat kotalarına karşı Baltık pazarında yaklaşık 550 ithalatçı ve alıcıyla görüştü. Çelik İhracatçıları Birliği (ÇİB), Ticaret Bakanlığı desteğiyle düzenlediği Litvanya-Letonya heyetine 18 firmayı taşıdı; görüşülen alıcıların yaklaşık 300'ü Letonya'da, yaklaşık 250'si Litvanya'da. Dünya gazetesinin Nurdoğan A. Ergün imzalı haberine göre heyetten 30-40 milyon dolarlık ek iş hacmi bekleniyor.

Arka plandaki baskı AB kaynaklı: Birlik ithalatı 18 milyon tonla sınırlarken Türkiye'ye 3,1-3,2 milyon ton kota ayırdı. Bu yılın ilk 9 ayında AB'ye nihai çelik ihracatı yaklaşık 2,3-2,5 milyon ton oldu; geçen yılın aynı döneminde miktar yaklaşık 3,6 milyon ton, değer ise yaklaşık 3,1 milyar dolardı. AB'nin sektör ihracatındaki payı da geçmişte ulaştığı %35-40 düzeylerinden %20-25 bandına geriledi.

Türkiye'deki işletmeler için anlamı

AB'ye ağırlıklı satış yapan bir çelik üreticisi için kota, hacmin üst sınırı anlamına geliyor; kota aşımında uygulanan gümrük vergisi de ek satışın maliyetini artırıyor. Bu nedenle yeni pazar arayışı, sevkiyat planlaması ve stok yönetimi açısından önem taşıyor.

Baltık'taki hacimler ise sınırlı. Letonya 719 bin tonluk çelik ithalatı yapıyor ve Türkiye'nin payı 20 bin ton; Litvanya'da pay 160 bin ton. ÇİB Denetim Kurulu Üyesi Yavuz Kılıç, Litvanya'ya ihracatın 320 bin tona, Letonya'ya ihracatın 50 bin tona çıkabileceğini söylüyor. Bu düzeyler, 3,1-3,2 milyon tonluk AB kotasının yanında küçük kalıyor.

İnşaat çeliği ya da filmaşin satan orta ölçekli bir ihracatçı için Baltık, AB'deki kaybı tek başına kapatmayabilir ama müşteri portföyünü çeşitlendirmenin bir yolu olabilir. Marj tarafında hurda maliyetleri yükselirken pazar fiyatları da marjları daraltıyor; bu durum yatırım iştahını sınırlayan unsur olarak aktarılıyor. Nakit akışı baskı altındaki üreticiler için yeni pazara giriş maliyeti bu nedenle daha dikkatli tartılacak bir kalem olabilir.

"Topyekûn bir sanayi ekosisteminin ve sanayi programının yeniden tasarlanmasına ihtiyaç var." — Yavuz Kılıç, ÇİB Denetim Kurulu Üyesi

Finansal IQ değerlendirmesi

Görüşme sayısı sipariş anlamına gelmiyor; 30-40 milyon dolar da gerçekleşmiş satış değil, beklenti olarak okunmalı. Haberdeki tablo, Baltık'ın AB'deki hacim kaybını tek başına telafi etmesinin zor olduğunu düşündürüyor. Letonya'ya ihracatın bu yıl yaklaşık 20 bin tona gerilemesi de pazarın kendiliğinden büyümediğini gösteriyor.

Baltık ülkeleri AB üyesi olduğu için bu satışların kota hesabıyla ilişkisi ayrıca netleşmesi gereken bir konu; haberde bu noktaya değinilmiyor. Kâr marjı tarafında ise sorun hacimden çok maliyet ve fiyat: ihracat artsa bile hurda maliyeti ve fiyat baskısı sürerse sonuç finansal tabloya sınırlı yansıyabilir.

İzlenecekler

• ÇİB'in 25-27 Ekim 2026'da İstanbul'da düzenleyeceği Steel Networking Summit'te alım heyeti görüşmelerinden çıkacak iş hacminin, açıklanan milyar dolarlık hedefe yaklaşıp yaklaşmadığı.
• Litvanya'ya çelik ihracatının mevcut yaklaşık 160 bin tondan 320 bin tona, Letonya'ya ihracatın yaklaşık 20 bin tondan 50 bin tona doğru ilerleyip ilerlemediği.
• Türkiye'nin AB'ye ihracatında 3,1-3,2 milyon tonluk kotanın ne kadarının kullanıldığı ve AB'nin sektör ihracatındaki payının %20-25 bandında kalıp kalmadığı.
• Hurda maliyetleri ile çelik fiyatları arasındaki farkın, üreticilerin marj ve yatırım açıklamalarına yansıması.

Kaynak: Dünya, 12.10.2026