EPDK emisyon ticaret piyasası yönetmeliğini yayımladı: sanayi için ne değişiyor

Ne oldu

Türkiye'de emisyon ticaret piyasasının nasıl işleyeceği yazılı kurallara bağlandı. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) hazırladığı Türkiye Emisyon Ticaret Piyasasının İşletilmesine Dair Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlandı. Dünya'nın 21 Ekim 2026 tarihli, Anadolu Ajansı kaynaklı haberine göre metin, birincil piyasayı ve spot tahsisat piyasası dahil ikincil piyasaları kapsıyor.

Yönetmelik; piyasa işletmecisinin sorumluluklarını, İşlem Kayıt Sistemi'ni, kayıt süreçlerini, ücretsiz tahsisatları, hesap açılmasını, başvuru değerlendirmesini, ihale yönetimini, ihale platformunun işletilmesini ve itiraz usulünü düzenliyor. Katılımcıların tahsisat ve hesaplarının devri ya da temliki halinde uygulanacak kurallar ile hak ve yükümlülüklerin aktarımı da metinde yer alıyor. Sistem, sera gazı emisyonlarına net sıfır hedefine uygun bir üst sınır koyma ilkesine dayanıyor ve tahsisatların alınıp satılması yoluyla azaltımı teşvik etmeyi amaçlıyor.

Türkiye'deki işletmeler için anlamı

Sera gazı emisyonu olan bir sanayi işletmesi için tahsisat, ileride hem bir maliyet hem de yönetilmesi gereken bir varlık kalemi hâline gelebilir. Üst sınır esasına dayanan bir sistemde tahsisat alım ve satımı, nakit akışı planlamasına yeni bir değişken ekleyebilir. Bunun işletmeye ne ölçüde yansıyacağı, işletmenin sistem kapsamına girip girmeyeceğine bağlı.

Hesap açılışı, başvuru değerlendirmesi ve ücretsiz tahsisata ilişkin kuralların yazılması, finans ve uyum ekipleri için somut bir iş listesi çıkarıyor. Ücretsiz tahsisat başvurusu yapabilecek bir üretici için kayıt ve belge düzeni, ihale ya da spot piyasada alım yapabilecek bir işletme için ise işlem kayıt süreçlerine hâkimiyet öne çıkabilir. Devir ve temlik hükümleri, şirket birleşmesi ya da el değiştirmesi planlayan firmalar için de hesapların akıbetini gündeme getirebilir.

Anadolu Ajansı'na göre yönetmelik, piyasa katılımcılarının hesap, devir ve itiraz süreçlerini de kurallara bağlıyor.

Finansal IQ değerlendirmesi

Yönetmelik, piyasanın teknik çerçevesini çiziyor; haberde hangi sektörlerin kapsama gireceği, sistemin ne zaman fiilen başlayacağı ve tahsisat fiyatlarının nasıl oluşacağı yer almıyor. Bu unsurlar netleşmeden işletmelerin bütçelerine somut bir karbon maliyeti yazması güç. Yine de kuralların yazılı hâle gelmesi, belirsizliğin bir bölümünü ortadan kaldırarak hazırlık yapmayı kolaylaştırıyor.

Öte yandan ihale, kayıt ve itiraz gibi yeni süreçler, özellikle küçük ve orta ölçekli üreticilerde uyum yükünü artırabilir. Emisyon verisini ve iç raporlamasını şimdiden düzenli tutan işletmeler, bu süreçlere daha az çaba ve maliyetle uyum sağlayabilir. Kuralların ilk dönem uygulamasında pratikte nasıl işleyeceği, işletmelerin üstleneceği uyum maliyetini belirleyecek.

İzlenecekler

• EPDK'nın piyasa işletmecisine ve İşlem Kayıt Sistemi'nin devreye alınmasına ilişkin duyuruları
• Hangi sektör ve tesislerin sistem kapsamına gireceğine dair resmî açıklamalar
• Ücretsiz tahsisatların nasıl dağıtılacağına ve başvuru sürecinin işleyişine ilişkin uygulama yazıları
• İhale platformunun ilk ihale duyurusu ve spot tahsisat piyasasının açılış takvimi

Kaynak: Dünya, 21.10.2026