EPDK, lisanssız üretim tesislerine acil durumda uzaktan kontrol getirdi

Ne oldu

Lisanssız elektrik üreten tesisler, acil durumlarda dağıtım şirketleri tarafından uzaktan kontrol edilebilecek; yük atma talimatına uymayan üretici ise uymadığı üretim için ödeme alamayacak. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) değiştirdiği yönetmelik 19 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı ve aynı gün yürürlüğe girdi.

Bloomberg HT'nin haberinde aktarılan düzenlemede bu yetki, elektrik dağıtım şirketlerine ve dağıtım lisansı bulunan organize sanayi ile endüstri bölgelerine verildi; yetki, dengeleme güç piyasasındaki acil durum talimatlarının uygulanması amacıyla kullanılacak. Acil durum bittikten sonra 15 dakika içinde tesis sahibine telefon ve kalıcı veri saklayıcısı üzerinden bildirim yapılacak, tesisin yeniden enerjilendirilmesi ise sahibinin sorumluluğunda olacak. Sistem İşletmecisinin yük atma talimatına uymayan tesise, ilgili uzlaştırma döneminde yerine getirilmeyen üretim için ödeme yapılmayacak.

Türkiye'deki işletmeler için anlamı

Kendi tesisinden elektrik üreten bir imalat işletmesi için ilk etki operasyonel olabilir: yük atma talimatı üretimin kesilmesi anlamına gelebilir ve tesisi yeniden devreye almak işletmenin işidir. Bildirimin telefon ve veri saklayıcısı üzerinden geleceği düşünülürse, bu kanalları izleyecek bir sorumlunun belirlenmesi gerekebilir.

Talimata uymamanın bedeli nakit akışına yansıyabilir. Uyulmayan üretim için ödeme yapılmayacak; ayrıca mevzuattaki fiyatlar veya abone grubu ve kademe tarifesi esas alınarak hesaplanan tutar üreticiden tahsil edilecek. Yatırımın geri dönüşünü lisanssız üretim gelirine dayandıran bir girişimci bu kalemi hesabına katmak isteyebilir.

Üretim ve tüketim tesisi aynı dağıtım bölgesinde ama farklı ölçüm noktalarında olan bir şirket grubunda, tesisin kendi işleyişinden doğan iç tüketim ilişkili tüketime eklenerek mahsuplaşmaya girecek. Aynı bölgede ilişkili tüketim tesisi yoksa görevli tedarik şirketi iç tüketimi üreticiye aylık faturalayacak. Bağlantı anlaşmasını yeni kurallara uyumlu hale getirmek için yürürlük tarihinden itibaren 60 günlük başvuru süresi de işliyor.

Bloomberg HT'ye göre düzenleme, lisanssız tesislerin uzaktan kontrolünü, talimata uymamanın yaptırımını ve mahsuplaşma kurallarını birlikte değiştiriyor.

Finansal IQ değerlendirmesi

Düzenleme farklı yönlerden okunabilir. Acil durum talimatlarının uzaktan uygulanması şebeke işletiminde hız sağlayabilir; üretici tarafında ise aynı yetki, tesis üzerindeki kontrolün bir bölümünün dağıtım şirketine geçmesi anlamına geliyor. Haberde kapsama giren tesislerin ayrıntısı verilmiyor; bu nedenle işletmelerin kendi tesislerinin kapsamda olup olmadığını yönetmelik metninden ve şebeke işletmecisinden teyit etmesi yerinde olur.

Bazı cezai şartların 30 Nisan 2027'ye kadar uygulanmaması, uyum için bir geçiş alanı tanıyor. Ancak bu alan süreli; uyum adımlarını erteleyen bir üretici, süre dolduğunda sözleşme tarafında beklenmedik bir yükle karşılaşabilir. Yeni tesis planlayan yatırımcılar için ise acil durum kesintilerinin ve iç tüketim faturalamasının proje nakit akışı modeline dahil edilmesi, kayıp riskini görünür kılabilir.

İzlenecekler

• Yürürlük tarihinden itibaren 60 günlük bağlantı anlaşması başvuru süresinin dolması: şebeke işletmecilerine süre içinde başvuran lisanssız üretici sayısının nasıl şekillendiği
• 30 Nisan 2027: bazı cezai şartların uygulanmamasına ilişkin sürenin uzatılıp uzatılmadığı ya da sona erip ermediği
• Acil durum sonrası 15 dakikalık bildirim süresine uyulup uyulmadığı ve tesislerin yeniden enerjilendirilmesine ilişkin uygulama örnekleri

Kaynak: Bloomberg HT, 19.10.2026