Gümrük Birliği güncellemesinde ilerleme var, müzakere yetkisi henüz verilmedi

Ne oldu

Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği'ni yenilemeye yönelik görüşmelerde tarım ürünleri, yatırım, kamu alımları ve e-ticaret başlıklarında ilerleme sağlandı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 14 Ekim 2026'da Brüksel temasları sırasında gazetecilere bunu anlattı. Bazı üye ülkelerin tutumu nedeniyle AB Konseyi, Komisyona henüz yetki vermedi; Komisyon'un ilgili birimleri bu arada konu bazında Türkiye ile çalışıyor.

Bolat, temmuz ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden geçen kanunu hatırlatarak kamu alımlarında ikili anlaşma için analiz sürecinin tamamlandığını ve teknik görüşmelerin başladığını söyledi. Dijital ticarette AB'nin 1 Temmuz'da uygulamaya başladığı, paket başına 3 avro tahsilat içeren mevzuattan Türkiye'nin muaf tutulduğunu da anımsattı. Sanayi Hızlandırma Yasası'nda ise otomotiv başta olmak üzere gelecek yatırımlar ve elektrikli araçlar konusunda sınırlayıcı düzenlemeler bulunduğunu, bunların giderilmesi için diplomasi yürüttüklerini belirtti. Bolat ayrıca yasa Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi'nde görüşülürken siyaset devreye girdiğinde aleyhte bir kararın da çıkabileceğine dikkat çekti.

Türkiye'deki işletmeler için anlamı

Küçük paketlerle AB'deki tüketicilere satış yapan bir e-ihracatçı için paket başına 3 avroluk tahsilatın dışında kalmak, birim gönderi maliyetini doğrudan ilgilendiren bir kalem olabilir. Fiyatlama ve pazar planı bu muafiyetin sürmesine duyarlı kalabilir.

AB ülkelerindeki kamu ihalelerine girmeyi düşünen bir müteahhit ya da ekipman üreticisi için ikili anlaşma çalışması ileride yeni bir erişim kanalı açabilir. Görüşmeler teknik aşamada olduğundan bu, şimdilik izlenecek bir gelişme olarak kalıyor.

Otomotiv yan sanayisine parça sağlayan bir firma açısından Türkiye'nin Made in EU kapsamında yer alıp almayacağı, yeni yatırım kararlarını ve elektrikli araç tedarik zincirindeki konumunu etkileyebilir.

"Türkiye-AB ticareti 30 yılda 11 kat arttı ve 233 milyar dolara yükseldi. O nedenle bu bir kazan-kazan ilişkisi." — Ömer Bolat, Ticaret Bakanı

Finansal IQ değerlendirmesi

Ortaya konan ilerleme tespiti bakanın kendi değerlendirmesidir ve henüz bağlayıcı bir metne dönüşmüş değildir. Resmî müzakerenin başlaması Konsey'deki üye ülke tutumuna bağlı olduğundan, konu bazındaki teknik temasların somut bir çerçeve oluşmadan ne ölçüde sonuç vereceği belirsiz kalıyor.

Sanayi Hızlandırma Yasası ayrı bir takvimde ilerliyor: Komisyon'un sunduğu metin için Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi karar verecek. Otomotivde yatırım planlayan işletmeler açısından Gümrük Birliği güncellemesi ile bu yasa süreci iki ayrı takvim olarak birlikte izlenebilir.

Dijital ticaretteki muafiyetin ne kadar süreyle geçerli olacağı aktarılan açıklamada yer almıyor. İhracatçıların senaryo çalışmalarında bu belirsizliği bir maliyet duyarlılığı olarak tutması makul olabilir.

İzlenecekler

• AB Konseyi'nin Komisyona Gümrük Birliği güncellemesi için müzakere yetkisi verip vermediği
• Sanayi Hızlandırma Yasası'nın Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi'ndeki görüşmeleri ve Türkiye'nin Made in EU kapsamındaki durumu
• Kamu alımlarında ikili anlaşma için Türkiye ile AB Komisyonu arasındaki teknik görüşmelerin ilerleyişi

Kaynak: AA Ekonomi, Şerife Çetin, Ata Ufuk Şeker, 14.10.2026