İmalatta kapasite kullanımı ekimde %74,5'e çıktı: dayanıklı tüketimde artış öne çıktı

Ne oldu

İmalat sanayinde kapasite kullanım oranı ekimde aylık 0,3 puan artarak %74,5'e çıktı. Mevsimsel etkilerden arındırılmış oran ise aylık 0,2 puan yükselerek %74,3 oldu. Veriler, TCMB'nin 21 Ekim 2026'da yayımladığı İktisadi Yönelim Anketi sonuçlarına dayanıyor ve 1.965 iş yerinin yanıtını kapsıyor.

Dünya gazetesinden Damla Kaya'nın aktardığı verilerde oran, Ekim 2025'teki %74,2 düzeyinin 0,3 puan üzerinde. Arındırılmış oran da bir yıl önceki %74'ten %74,3'e geldi. Artışın ağırlığı tüketim mallarında: dayanıklı tüketim mallarında oran 2,1 puan artıp %68,5 oldu, dayanıksız tüketim mallarında 0,6 puan artışla %73,1'e ulaştı. Yatırım mallarında oran %73,1'den %73,4'e çıkarken ara mallarında %74,5'ten %74,4'e hafifçe geriledi. Sektör bazında haber yalnızca ekim ayı seviyelerini veriyor, aylık değişimleri vermiyor.

Türkiye'deki işletmeler için anlamı

Ortalama oran sektörler arasındaki ayrımı gizliyor. Ekimde tütün %84,7, ağaç ürünleri %84,5 ve kâğıt %82,8 ile en yüksek seviyelerde, deri %59,3, makine ve ekipman %64,7, tekstil %69,4 ile alt sıralarda kaldı. Kapasitesinin önemli bir bölümü boşta kalan bir deri ya da tekstil üreticisi için sabit giderlerin daha az üretime dağılması, birim maliyet baskısı anlamına gelebilir.

Dayanıklı tüketim malları için artış, bu alana ara mal ya da komponent satan bir yan sanayi KOBİ'si açısından siparişlerde canlanma işareti olarak okunabilir. Öte yandan ara mallarındaki hafif gerileme, ara malı üreticisinin kendi sipariş akışını ayrıca izlemesini gerektirebilir. Makine ve ekipmanda düşük seviye, yeni yatırım yapmayı düşünen bir işletmenin mevcut kapasitesini doldurmadan genişleme kararı almasını zorlaştırabilir.

Dünya'ya göre dayanıklı tüketim mallarında kapasite kullanım oranı 2,1 puan artarak %68,5'e çıktı.

Finansal IQ değerlendirmesi

Aylık 0,3 puanlık değişim küçük bir hareket; tek ayın verisinden eğilim çıkarmak için erken. Asıl bilgi, farklı sektörlerin aynı ortalamanın çevresinde çok farklı yerlerde durması. Kapasite kullanımı bir anket göstergesidir, üretim miktarını ya da kârlılığı doğrudan ölçmez. Dolayısıyla yüksek oran her zaman sağlıklı talep, düşük oran da her zaman sorun anlamına gelmez.

Dayanıklı tüketim mallarındaki artışın kalıcı olup olmadığını sonraki aylarda gelecek veriler gösterecek. Finansmana erişimi ve maliyetini izleyen işletmeler için bu veri, kapasite genişletme ve buna bağlı kredi ihtiyacı kararlarında yalnızca tamamlayıcı bir ipucudur; tek başına yeterli bir gösterge değildir.

İzlenecekler

• TCMB'nin bir sonraki aylık kapasite kullanım verisinde dayanıklı tüketim mallarındaki %68,5 düzeyinin korunup korunmadığı
• Ara mallarındaki oranın %74,4 çevresinde yatay mı seyrettiği yoksa gerilemeyi sürdürüp sürdürmediği
• Deri (%59,3), makine ve ekipman (%64,7) ile tekstil (%69,4) sektörlerinde oranın bu ekim seviyelerinin üzerine çıkıp çıkmadığı

Kaynak: Dünya, 21.10.2026