Meyve suluk elmada kilo fiyatı 4 lira: toplama maliyetine denk, alıcı yok

Ne oldu

Elma üreticisi bu yıl rekolte artışına rağmen meyve suluk ürününü kilosu 4 liradan satabiliyor; bu tutar, Niğde Ziraat Odası Başkanı Veli Kenar'ın belirttiği toplama maliyetiyle aynı düzeyde. Dünya'da Mehmet H. Gülel imzasıyla 20 Ekim 2026'da yayımlanan haber, bitkisel üretim birinci tahminiyle elma üretiminin geçen yılki yaklaşık 2 milyon 286 bin tondan 4 milyon 427 bin tona, yani yüzde 93,6 artışla çıkmasının beklendiğini aktarıyor. Fabrikaların geçen yıl zirai don sonrası ihracatta pazar kaybettiği, bu yüzden alımların önceki yıllardaki düzeye ulaşmadığı belirtiliyor.

Karaman Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bayram, bölgede alım yapan tüccar bulunmadığını söylüyor; 2024'te kilosu 7-8 liradan alıcı bulan meyve suluk elma bu yıl 4 liradan satılabiliyor. Dış satımda da gerileme var: taze elma ihracatı ilk 8 ayda %34,7 düşüşle yaklaşık 84 milyon dolara indi, geçen yıl aynı dönemde 128,8 milyon dolardı. Elma suyu ihracatı aynı dönemde %43 azalarak 162,776 milyon dolar oldu.

Türkiye'deki işletmeler için anlamı

En doğrudan etkilenen grup, ürününü fabrikaya satan küçük ölçekli üreticiler. Toplama maliyetini ancak karşılayan bir fiyatla karşılaşan üretici için hasadı sürdürmek ile ürünü dalda bırakmak arasındaki fark daralıyor; tarım kredisi ya da girdi borcu olan bir işletmede nakit akışı ve vade yönetimi baskı altında kalabilir.

Soğuk hava deposu kullanan bir üretici ya da tüccar için hesap farklı. Bayram'ın verdiği rakamlarda depoya 20 liradan giren elma, tüm girdilerle birlikte çıkışta 42,5 liraya geliyor ve Karaman'daki 220 bin tonluk kapasite dolmak üzere; bekleyen işletme depolama giderini ve fiyat riskini üstlenmiş oluyor.

Elma suyu ya da elma ürünleri ihraç eden bir fabrika için ise geçen yıl kaybedilen pazarlar, bu yılki bol hammaddeye rağmen alım hacmini sınırlıyor. Bayram, ihracatçıların mali tablolarını bozmak istemediği için piyasada hareketli ticaret olmadığını dile getiriyor.

Niğde Ziraat Odası Başkanı Veli Kenar'a göre meyve suluk elmada kilo başına 4 liralık toplama maliyeti var, ürün para etmiyor ve fabrikalar almıyor.

Finansal IQ değerlendirmesi

Haber, fiyat düşüşünü ağırlıkla ziraat odası başkanlarının anlatımıyla veriyor; fabrikaların ya da ihracatçıların alım politikasına dair kendi açıklamaları yazıda yer almıyor. Bu yüzden alımların neden sınırlı kaldığı tek taraflı bir resim olarak okunmalı.

Fiyatlar bölgeye ve kaliteye göre de ayrışıyor: yazının yayımlandığı 20 Ekim itibarıyla Niğde'de sofralık elma kilosu 15 liradan, Karaman'da 10 liradan alıcı buluyor. Üreticideki 15-20 lira ile zincir marketlerdeki 65-100 lira arasındaki fark, kalite ve maliyet kalemlerine bağlı olabileceği için tek başına bir marj göstergesi sayılamaz.

Elmaların yağmurla daldan dökülmeye başlaması, satılamayan ürünün kısa sürede kayba dönüşebileceğini gösteriyor. Bu nedenle pazar çeşitliliği ve sanayi alımına bağımlılık, üretici açısından asıl risk alanı olarak öne çıkıyor.

İzlenecekler

• Meyve suyu fabrikalarının ıskarta elma alımına başlayıp başlamadığı ve fabrika önlerindeki kamyon yoğunluğu
• Meyve suluk elma kilo fiyatının 4 liranın üzerine çıkıp çıkmadığı; ziraat odalarının bildireceği fiyatlar
• Karaman'daki soğuk hava deposu kapasitesinin dolup dolmadığı ve Karaman Ziraat Odası'nın depo çıkış maliyetine dair yeni bilgisi
• Zirai don komisyonunda fabrikaların da desteklenmesi talebinin karşılık bulup bulmadığı

Kaynak: Dünya, 20.10.2026