Şirketlerde kısa vadeli alacakların aktif payı 2025'te %20,5'e yükseldi

Ne oldu

Şirket bilançolarında kısa vadeli alacakların toplam aktiflere oranı 2023'te %17 iken 2025'te %20,5'e çıktı; artış 3,5 puan. Oran, TCMB ve TÜİK iş birliğiyle hazırlanan Sektör Bilançoları 2026 çalışmasındaki 2023-2025 verileri üzerinden yapılan bir hesaplamadan geliyor. Octet Türkiye bu veriyi, yıl sonuna yaklaşırken tahsilat takviminin bütçe ve nakit akışı yönetimindeki önemini vurgulamak için kullandı. Rakamlar Fintechtime'da Funda Güleç Yalçın imzasıyla 14 Ekim 2026'da yayımlanan haberde yer aldı.

Octet Türkiye'ye göre 60 ve 90 günlük vadelerin yaygınlaşması, yılın son aylarındaki satışların alacağını sonraki yıla taşıyabiliyor; bazı çalışma modellerinde tahsilat bir yıla kadar uzayabiliyor. Şirketin anlattığı sanal POS yönteminde kartlı tahsilatın tutarı Octet tarafından ertesi iş günü satıcının banka hesabına aktarılıyor.

Türkiye'deki işletmeler için anlamı

Vadeli satış yapan bir toptancı ya da üretici işletme için Ekim-Aralık döneminde kesilen 60-90 günlük vadeli faturalar, nakit girişini yeni yılın ilk aylarına kaydırabilir. Bu durum yeni dönem bütçesinde ocak-mart dönemi nakit planını zorlayabilir. Satışın büyümesi ile kasadaki paranın artması aynı anda gerçekleşmeyebilir; tahsilat uzadıkça işletme sermayesi ihtiyacı ve kısa vadeli finansman gereksinimi artabilir.

Bayi ağıyla çalışan bir firma için Octet'in anlattığı biçimde bayi borçlarının ve tahsilatların merkezi olarak izlenmesi, yıl sonu cari hesap mutabakatında hangi alacağın açık kaldığını görmeyi kolaylaştırabilir. Müşterisine ödeme linki gönderen bir işletme, alacağı kartla kapatma seçeneğini sunabilir. Alıcı taksitlendirmeyi kendi kartı üzerinden yaparken satıcı parayı ertesi iş günü alabilir; ancak bu yol yalnız tarafların kartlı ödemeyi tercih ettiği durumlarda işler.

"Böylece henüz vadesi gelmemiş veya tahsilatı yeni yıla sarkan bir alacak, tarafların tercihine bağlı olarak yıl bitmeden nakde dönüşebiliyor." — Derya Ekemen Fidan, Octet Türkiye CEO'su

Finansal IQ değerlendirmesi

Alacak payındaki artış tek başına tahsilat sorununa işaret etmez; haberde artışın nedeni ayrıştırılmıyor. Satış hacmindeki değişim ile vade yapısındaki değişim aynı oranı doğurabileceği için her firma ya da sektör için aynı sonucu çıkarmak doğru olmaz. Aktarılan oran tek bir toplam göstergedir.

Haberdeki çözüm önerisi, veriyi öne çıkaran şirketin kendi ürün alanına denk geliyor; bu nedenle tarafsız bir karşılaştırma değil, bir hizmet sağlayıcının bakışı olarak okunmalı. Kartla erken tahsilatın işletmeye maliyeti haberde ele alınmıyor. Vadeli satışta tanınan vade ile kartlı ödeme seçeneğinin maliyetini ayrı ayrı tartmak gerekir; sonuç firmanın marjına ve finansman yapısına göre değişir.

İzlenecekler

• Sektör Bilançoları serisinin 2025 sonrası verisinde kısa vadeli alacakların aktif içindeki payının %20,5'in üzerinde mi, altında mı kaldığı
• Kendi bilançonuzda yıl sonu açık alacak bakiyesinin, vadesi yeni yıla sarkan kısmının toplam alacaklar içindeki oranı
• 60 ve 90 günlük vadelerin yaygınlaşmasına rağmen alacak payının 2023'teki %17 düzeyine doğru mu, yoksa %20,5'in üzerine mi hareket ettiği

Kaynak: Fintechtime, Funda Güleç Yalçın, 14.10.2026