TARSİM zirai don teminatını 2027'den itibaren 25 ürüne çıkarıyor

Ne oldu

TARSİM'in Temel Sigorta Paketi'nde teminat dönemi öncesindeki zirai don riskine karşı korunan ürün sayısı 2027'den itibaren 9'dan 25'e çıkıyor. Kayısı, elma ve kiraz gibi ürünlerin yanına ceviz, badem, incir, kivi, nar ve muz dahil 16 ürün giriyor. Genişlemeyi Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı açıkladı; gelişme Bloomberg HT'de İrfan Donat imzasıyla yer aldı.

Kapsam başka kalemlerde de büyüyor. Gelir Koruma Sigortası'na tritikale ekleniyor, pelemir TARSİM kapsamına alınıyor. Parsel Bazlı Verim Sigortası, Tekirdağ'ın ardından Şanlıurfa ve Kayseri'de pilot olarak uygulanacak. Sera örtü onarım masrafı 6 bin 500 liradan 8 bin 500 liraya, arıcılıkta kovan bedeli 5 bin 500 liradan 6 bin 500 liraya yükseltildi.

Türkiye'deki işletmeler için anlamı

Ceviz, badem, incir, kivi, nar ya da muz gibi ürünlerde üretim yapan işletmeler için don teminatının kapsama girmesi, sezon öncesi risk yönetimi ve finansman planlamasında yeni bir seçenek anlamına geliyor. Poliçe yaptırıp yaptırmama kararı, işletmenin nakit akışı ve borç ödeme takvimiyle birlikte değerlendirebileceği bir maliyet kalemine dönüşüyor. Bu hesabın netleşmesi için poliçe şartlarının bilinmesi gerekiyor.

Sera işletmecisi açısından örtü onarım masrafı tutarının 8 bin 500 liraya yükselmesi, onarım gideri kalemi için sigorta tarafında daha yüksek bir referans tutar demek. Modernize edilen seralarda poliçe primi üzerinden uygulanacak %5 indirim, yenileme yatırımı planlayan işletmenin sigorta maliyetini ilgilendiriyor. Risk incelemelerinde ölçüm toleransının %15'ten %20'ye çıkarılması ise inceleme sürecinin işleyişine ilişkin bir değişiklik.

Arıcılıkta kovan bedelinin 6 bin 500 liraya çıkarılması ve kar yağışından kaynaklanan heyelan hasarlarının eklenmesi, işletmelerin sigorta değerini kovan envanteriyle yeniden karşılaştırmasını gerektirebilir. Büyükbaş yetiştiricileri ise geniş kapsamlı tarifede talep etmeleri halinde buzağılarını doğumlarının ilk gününden itibaren sigortalatabilecek; bu, hayvan varlığını bütçe planında dikkate alan işletmeler için ayrıntılı bir not.

Bloomberg HT'ye göre Parsel Bazlı Verim Sigortası, başta kuraklık olmak üzere verim kayıplarını parsel bazında güvence altına almayı hedefliyor.

Finansal IQ değerlendirmesi

Teminat genişlemesi, sigortalı üretici için riskin bir bölümünü devlet destekli havuza aktarma imkânını ürün bazında artırıyor. Ancak yeni ürünlerin prim oranları haberde aktarılmadığı için üreticinin net maliyet-fayda hesabı şimdilik yapılamıyor. Bizim açımızdan asıl ölçü, bu ürünlere ait poliçe şartlarının, muafiyetlerin ve hasar tespit sürecinin nasıl işleyeceği; bunlar netleşmeden kapsam genişlemesinin üretici açısından değeri tam okunamaz.

Parsel bazlı sigorta, verim kaybını parsel düzeyinde ele alacak şekilde tasarlanıyor. Uygulamanın üç ilde pilot aşamasında olması, yararlanabilecek üretici sayısını şimdilik sınırlıyor. Sigortasız çalışan küçük işletmeler için asıl soru, genişleyen kapsamın poliçe yaptırma kararına yansıyıp yansımayacağı.

İzlenecekler

• Yeni 16 ürüne ilişkin teminat şartları, muafiyetler ve prim oranlarının 2027 poliçe dönemi öncesinde yayımlanıp yayımlanmadığı
• Parsel Bazlı Verim Sigortası'nın Tekirdağ, Şanlıurfa ve Kayseri'deki pilot uygulamasının ardından Türkiye geneline yayılma adımının duyurulup duyurulmadığı
• Enginarda çok yıllık yetiştiricilik için dolu teminatının başlangıç esaslarının yeniden belirlenmesi ve yeni esasların duyurulması

Kaynak: Bloomberg HT, 12.10.2026